آموزش مقدماتی فارکس برای تازه کارها

بازار فارکس بزرگترین بازار مالی جهان است و حجم معاملات روزانه آن طبق گزارش بانک تسویه بین المللی حدود ۶ تریلیون دلار است. این عدد چندین برابر مجموع تمام بازارهای سهام دنیاست و یعنی نقدشوندگی همیشه در دسترس است. اما همین بزرگی بازار باعث نمیشود که ورود به آن ساده باشد. اکثر گزارشهای رسمی بروکرها نشان میدهند که بین ۷۰ تا ۸۵ درصد حسابهای خرد در سال اول ضرر میکنند. این مقاله یک نقطه شروع صادقانه است که مفاهیم پایه را به شما آموزش میدهد بدون اینکه وعدههای غیرواقعی بدهد. هدف این است که قبل از اینکه پولتان را وارد بازار کنید، حداقل بدانید چه چیزی را معامله میکنید و سود و زیان چطور محاسبه میشود.

فارکس چیست و چرا بزرگترین بازار جهان است

فارکس مخفف Foreign Exchange به معنی تبادل ارز خارجی است. در این بازار شما یک ارز را در مقابل ارز دیگر میخرید یا میفروشید. اگر دلار ضعیف شود و یورو قویتر شود، کسی که یورو خریده و دلار فروخته سود کرده است. این معامله در سطح خرد همان چیزی است که در سطح کلان توسط بانکهای مرکزی، بانکهای تجاری، شرکتهای چندملیتی و صندوقهای پوشش ریسک هر روز انجام میشود.

ساختار غیرمتمرکز بازار

برخلاف بازار سهام که در یک بورس متمرکز معامله میشود، فارکس یک بازار خارج از بورس است. معاملات بین طرفین در یک شبکه جهانی از بانکها و کارگزاران انجام میشود. این بازار ۲۴ ساعته از دوشنبه تا جمعه باز است و چهار نشست اصلی دارد: سیدنی، توکیو، لندن و نیویورک. ساعت ۱۲ تا ۱۶ به وقت گرینویچ که نشستهای لندن و نیویورک با هم تداخل دارند، بیشترین نقدشوندگی و تنگترین اسپردها را میبینید.

چه چیزی قیمت ارز را حرکت میدهد

نرخ بهره بانکهای مرکزی، رشد اقتصادی، تورم، تراز تجاری و ریسک سیاسی همگی روی ارزش یک ارز تاثیر میگذارند. وقتی فدرال رزرو نرخ بهره را بالا میبرد، دلار معمولا قویتر میشود چون بازده دارایی دلاری جذابتر است. این نوع تحلیل بنیادی پایه تصمیمگیری بسیاری از تریدرهای حرفهای است.

جفت ارزها و نحوه قیمت گذاری

در فارکس همیشه دو ارز در یک معامله درگیر هستند. هر جفت ارز با یک کد شش حرفی نمایش داده میشود مثل EUR/USD یا USD/JPY. ارز اول را ارز پایه و ارز دوم را ارز مظنه میگویند.

مثال EUR/USD

اگر EUR/USD برابر ۱.۰۸۰۰ باشد، یعنی هر یک یورو معادل ۱.۰۸ دلار است. وقتی شما این جفت را میخرید، در واقع یورو میخرید و دلار میفروشید. اگر قیمت به ۱.۰۹۰۰ برسد، یعنی یورو قویتر شده و شما سود کردهاید. اگر به ۱.۰۷۰۰ برسد، یورو ضعیف شده و شما در ضرر هستید.

دسته بندی جفت ارزها

جفت ارزها در سه گروه قرار میگیرند. جفت های اصلی شامل EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD، USD/CHF، AUD/USD، USD/CAD و NZD/USD هستند و حدود ۷۵ درصد حجم بازار را تشکیل میدهند. جفت های کراس شامل ترکیبهایی مثل EUR/JPY یا GBP/JPY هستند که در آنها دلار حضور ندارد. جفت های اگزوتیک شامل ارزهای کشورهای در حال توسعه مثل USD/TRY یا USD/ZAR هستند که اسپرد بسیار بالا و نوسان شدید دارند. برای آشنایی بیشتر مقاله جفت ارزهای اصلی فارکس و ویژگیهای آنها را بخوانید.

پیپ و قیمت گذاری

پیپ کوچکترین واحد تغییر قیمت در یک جفت ارز است. برای اکثر جفت های اصلی پیپ برابر چهارمین رقم اعشار است. یعنی اگر EUR/USD از ۱.۰۸۰۰ به ۱.۰۸۰۱ برسد، یک پیپ حرکت کرده است. برای جفت هایی که ین ژاپن دارند، پیپ برابر دومین رقم اعشار است چون قیمت ین به فرم متفاوتی نمایش داده میشود.

پیپلت یا پوینت

بسیاری از بروکرها امروز قیمت را با پنج رقم اعشار نمایش میدهند. رقم پنجم را پیپلت یا یکدهم پیپ مینامند. این دقت بیشتر برای اجرای دقیقتر سفارشها مفید است ولی محاسبات معمول سود و زیان بر اساس همان پیپ کامل انجام میشود.

ارزش پیپ

ارزش پولی هر پیپ به اندازه پوزیشن شما بستگی دارد. روی یک لات استاندارد EUR/USD، یک پیپ معادل ۱۰ دلار است. روی یک مینی لات معادل ۱ دلار و روی یک میکرو لات معادل ۰.۱ دلار است. این عدد مبنای محاسبه سود و زیان شماست.

اسپرد و کارمزد بروکر

اسپرد فاصله بین قیمت خرید و قیمت فروش است. وقتی یک پوزیشن باز میکنید، فورا با اندازه اسپرد در ضرر شروع میکنید چون باید این فاصله را قبل از رسیدن به نقطه سر به سر جبران کنید.

اسپرد ثابت در مقابل شناور

اسپرد ثابت در همه شرایط بازار یکسان میماند ولی معمولا بزرگتر از میانگین اسپرد شناور است. اسپرد شناور بر اساس نقدشوندگی بازار تغییر میکند و در ساعات نرمال میتواند بسیار پایین باشد، ولی در زمان انتشار اخبار اقتصادی به چند برابر افزایش پیدا میکند.

کارمزد و سواپ

بسیاری از بروکرها علاوه بر اسپرد یک کارمزد ثابت روی هر لات معامله شده میگیرند. سواپ هزینهای است که در صورت نگه داشتن پوزیشن از یک روز معاملاتی به روز بعد به حساب شما اضافه یا کم میشود. این هزینه بر اساس تفاوت نرخ بهره دو ارز در جفت محاسبه میشود و میتواند مثبت یا منفی باشد.

اندازه لات و حجم معامله

لات واحد استاندارد حجم در فارکس است. سه اندازه رایج وجود دارد که جدول زیر آنها را نشان میدهد.

نوع لات	واحد ارز پایه	ارزش هر پیپ روی EUR/USD	مناسب برای
استاندارد	۱۰۰٬۰۰۰	۱۰ دلار	حسابهای بزرگ
مینی	۱۰٬۰۰۰	۱ دلار	حسابهای متوسط
میکرو	۱٬۰۰۰	۰.۱ دلار	تازه کارها
نانو	۱۰۰	۰.۰۱ دلار	تست و آموزش

برای یک تازهکار با حساب ۱۰۰ تا ۵۰۰ دلاری، حجم مناسب شروع میکرو لات یا حتی نانو لات است. باز کردن یک پوزیشن استاندارد روی این حساب تقریبا معادل قمار است.

یک مثال کامل سود و زیان

فرض کنید شما یک پوزیشن خرید روی EUR/USD باز میکنید. حجم ۰.۱ لات یعنی یک مینی لات. قیمت ورود ۱.۰۸۰۰ است.

حالت سود

اگر قیمت به ۱.۰۸۲۰ برسد و شما پوزیشن را ببندید، ۲۰ پیپ سود کردهاید. هر پیپ روی ۰.۱ لات معادل ۱ دلار است، پس سود ناخالص شما ۲۰ دلار است. اگر اسپرد ۱ پیپ بود، در واقع از ۱.۰۸۰۱ خریدهاید و در ۱.۰۸۲۰ فروختهاید پس سود خالص حدود ۱۹ دلار است.

حالت زیان

اگر قیمت به ۱.۰۷۸۰ برسد و شما حد ضرر داشته باشید، ۲۰ پیپ ضرر کردهاید یعنی ۲۰ دلار از حساب کم شده است. روی یک حساب ۵۰۰ دلاری، این یعنی ۴ درصد سرمایه. اگر این ضرر سه بار متوالی رخ دهد، ۱۲ درصد از حسابتان پاک شده و این سرعت زیادی برای از دست دادن سرمایه است. این موضوع را در مقاله مدیریت ریسک و سرمایه در فارکس مفصل توضیح دادهایم.

بروکر چگونه پول درمی‌آورد

بروکر سه منبع درآمد اصلی دارد و اگر این را ندانید، نمیتوانید بفهمید چرا برخی شرایط مشکوک به نظر میرسند.

اسپرد و کارمزد

اصلیترین درآمد بروکر از اسپرد است. حتی روی حسابهای بدون کمیسیون، بروکر اسپرد را کمی بیشتر از اسپرد بانکی نگه میدارد. روی حسابهای ECN با اسپرد خام، بروکر در عوض یک کارمزد ثابت روی هر لات میگیرد که معمولا بین ۳ تا ۷ دلار است.

سواپ و فاینانس

اگر پوزیشن خود را شب نگه دارید، بروکر سواپ از شما میگیرد یا به شما میدهد. در حسابهای اسلامی این مورد حذف میشود ولی معمولا یک کارمزد جایگزین جای آن را میگیرد.

معامله در مقابل مشتری

برخی بروکرها در مدل میز معامله (Dealing Desk) خودشان طرف دیگر معامله شما هستند. یعنی وقتی شما ضرر میکنید، آنها سود میکنند. این لزوما یک تخلف نیست ولی تضاد منافع ایجاد میکند. برای انتخاب یک بروکر شفاف میتوانید بررسی Alpari یا بررسی OTET Markets را بخوانید.

نکات مهم

روی حساب دمو حداقل دو ماه قبل از ورود به حساب واقعی تمرین کنید. هدف این نیست که در دمو سود کنید، هدف این است که با پلتفرم و رفتار خودتان در زمان ضرر آشنا شوید. روانشناسی واقعی فقط با پول واقعی شروع میشود ولی نمیتوان بدون آشنایی فنی وارد آن شد.

با کوچکترین حجم ممکن شروع کنید. اگر بروکر شما میکرو لات یا نانو لات ارائه میدهد از آن استفاده کنید. هیچ عجلهای برای رسیدن به لات استاندارد وجود ندارد.

برای آموزش پلتفرم محبوبترین نرمافزار صنعت یعنی متاتریدر را یاد بگیرید. مقاله آموزش کامل متاتریدر ۴ به زبان فارسی همه چیز را قدم به قدم پوشش میدهد.

اشتباهات رایج

بسیاری از تازه کارها فکر میکنند فارکس راه سریع پولدار شدن است. آمار رسمی برعکس این را نشان میدهد. سایت رسمی Investopedia در یک مقاله صریح توضیح میدهد چرا اکثر معاملهگران خرد ضرر میکنند.

اشتباه دوم استفاده از اهرم بالا در شروع کار است. اهرم ۱:۵۰۰ یا ۱:۱۰۰۰ که برخی بروکرها به ایرانیان میدهند، در دست یک تازهکار به سرعت کل حساب را پاک میکند. مقاله اهرم در فارکس چیست و چگونه کار میکند این موضوع را با مثال عددی توضیح میدهد.

اشتباه سوم نداشتن حد ضرر است. هر معامله باید قبل از باز شدن یک نقطه خروج اضطراری داشته باشد، وگرنه احساسات شما تصمیم میگیرد و این هیچوقت پایان خوبی ندارد.

پرسشهای پرتکرار

حداقل سرمایه برای شروع فارکس چقدر است؟

از نظر فنی برخی بروکرها مثل FBS با ۵ دلار حساب باز میکنند. ولی از نظر عملی برای تست یک استراتژی منطقی به حداقل ۲۰۰ تا ۵۰۰ دلار نیاز دارید. زیر این مقدار حجم پوزیشنها آنقدر کوچک است که سود و زیانها بیمعنی میشوند.

آیا فارکس قمار است؟

اگر بدون آموزش، بدون حد ضرر و با اهرم بالا وارد شوید، بله قمار است. اگر با تحلیل، مدیریت ریسک و انتظار آماری مثبت معامله کنید، یک حرفه با ریسک بالاست. تفاوت اصلی در آماده بودن قبل از ورود است.

بهترین جفت ارز برای شروع کدام است؟

EUR/USD به دلیل تنگترین اسپرد، نقدشوندگی بالا و در دسترس بودن منابع تحلیلی، بهترین گزینه برای شروع است. این جفت حدود ۳۰ درصد حجم بازار را تشکیل میدهد.

آیا میتوانم با گوشی موبایل ترید کنم؟

بله، نسخه موبایل متاتریدر ۴ و ۵ روی اندروید و iOS کاملا قابل استفاده است. ولی برای تحلیل اولیه و تعیین استراتژی، نسخه دسکتاپ به دلیل صفحه بزرگتر و ابزارهای کاملتر بهتر است.

آیا فارکس در ایران قانونی است؟

از نظر فقهی و قانونی موضوع پیچیده است. بانک مرکزی ایران فعالیت سکوهای داخلی را ممنوع کرده ولی استفاده از بروکرهای بین المللی توسط افراد شخصی در منطقه خاکستری قرار دارد. هر تریدر مسئولیت بررسی وضعیت حقوقی شخصی خود را دارد.

چقدر طول میکشد تا سودده شوم؟

این به استعداد، وقت و سرمایه آموزشی شما بستگی دارد. به طور متوسط برای رسیدن به ثبات نسبی، یک تا سه سال زمان لازم است. بیشتر افرادی که قبل از سال اول ادعای سوددهی پایدار میکنند، در واقع شانس کوتاه مدت داشتهاند.

بهترین بروکر برای تازهکار کدام است؟

بستگی به نیاز شما دارد. اگر سرمایه پایین دارید بررسی FBS را ببینید. اگر دنبال شرایط حرفهای با حداقل واریز معقول هستید بررسی Opofinance را بخوانید.

جمع بندی و هشدار ریسک

فارکس بازاری است که در آن میتوان آموخت، اما هزینه یادگیری در آن نقد و فوری است. هر مقدار سرمایهای که وارد بازار میکنید باید بخشی از پول مازاد زندگی شما باشد، نه پول اجاره خانه یا پول آینده تحصیلی فرزندانتان. اکثر معاملهگران خرد در سال اول ضرر میکنند و این یک واقعیت آماری مستند است که توسط تمام بروکرهای دارای مجوز اروپایی در سایتهایشان اعلام میشود. با حساب دمو شروع کنید، با میکرو لات ادامه دهید و فقط زمانی به سراغ حجم بزرگتر بروید که حداقل شش ماه ثبات نسبی در حساب کوچک نشان داده باشید.